3 آوریل 2025- محققان Rutgers Health، یک داروی خوراکی ضد ویروسی برای کووید-19 تولید کرده اند که می تواند بر محدودیت‌های عمده ی داروی Paxlovid، که در حال حاضر بیشترین درمان خوراکی تجویز شده است، غلبه کند.
مانند نسخه قبلی خود، داروی جدید با نام Jun13296، پروتئین ویروسی متفاوتی را نسبت به Paxlovid هدف قرار می دهد و به جای ترکیب با داروی دیگری به نام ریتوناویر، به تنهایی کار می کند.Jun13296 ، در اولین تلاش آزمایشگاهی مشابه در چندین معیار مهم نسبت به پاکسلووید برتری داشت.
دکتر جون وانگ، نویسنده ارشد مقاله ای که در ژورنال Nature Communications منتشر شده است و استاد شیمی دارویی در دانشکده داروسازی ارنست ماریو دانشگاه راتگرز، گفت:"این ترکیب جدید، قوی تر از داروی نسل اول ما است. در مطالعات حیوانی، بازدارنده ی نسل دوم ما هنوز تنها با یک سوم دوز ترکیب اولیه ما 90٪ حفاظت ایجاد می کند و در کاهش بارهای ویروسی در ریه ها به طور قابل توجهی از داروی اول بهتر عمل می کند، همچنین محدودیت اصلی Paxlovid یعنی عوارض جانبی ناشی از تداخل دارویی را ندارد."
دکتر وانگ افزود: "بیشتر افرادی که در معرض خطر بالای عوارض ناشی از کووید هستند، در حال حاضر تحت درمان با داروهای دیگر برای بیماری هایی مانند فشار خون بالا یا دیابت هستند. درصد زیادی از آنها به دلیل مشکلات تداخل دارو نمی توانند پاکسلووید مصرف کنند."
تیم دکتر وانگ این ترکیب جدید را برای هدف قرار دادن ساختاری در ویروس به نام "پروتئاز شبه پاپائین(PLpro) " به جای پروتئاز اصلی مورد هدفPaxlovid ، طراحی کرد.
در آزمایش های آزمایشگاهی، داروی Jun13296 همچنان در برابر سویه های ویروسی مقاوم بهPaxlovid ، مؤثر باقی ماند. این یافته نشان دهنده پتانسیل بالای این داروی جدید در مقابله با انواع مقاومی از این ویروس است.
دکتر وانگ گفت: «ما داده‌هایی داریم که تأیید می‌کند مهارکننده PLpro ما در برابر همه ی سویه هایی که آزمایش کرده ایم، قدرت مهارکنندگی قوی دارد».
آزمایشگاه دکتر ژوفانگ دنگ از دانشگاه ایالتی اوکلاهاما که در این تحقیقات همکاری داشت، این ترکیب را روی موش های آلوده به SARS-CoV-2، ویروسی که باعث COVID-19 می شود، آزمایش کرد. نرخ بقای پنج روزه برای موش‌هایی که Jun13296 دریافت کردند 90 درصد، برای موش‌هایی که همان دوز پایین ترکیب نسل اول یعنی Jun12682 را دریافت کردند، 40 درصد و برای موش‌های درمان نشده صفر درصد بود.
این دارو، همچنین التهاب و سطح ویروسی را در ریه ها به میزان قابل توجهی کاهش داد. با 75 میلی گرم در کیلوگرم، دارویJun13296 از موش ها در برابر التهاب شدید محافظت کرد، در حالی که ترکیب نسل اول یعنی Jun12682 تنها اثربخشی متوسطی را در این دوز کاهش یافته، نشان داد.
امیدوارکننده ترین کار این است که Jun13296 با دوزهای مشابه یا کمتر از Paxlovid در مدل های حیوانی مشابه، بخوبی کار می کرد.
دکتر وانگ گفت: « محققان برای دستیابی به اثربخشی مشابه باPaxlovid ، باید موش‌ها را با 150 یا حتی تا 300 میلی گرم در کیلوگرم درمان می کردند.اثربخشی داروی جدید در دوزهای پایین احتمال عوارض جانبی جدی دارو را کاهش می دهد.
برخلاف Paxlovid، دارویJun13296 هیچ تاثیر مهاری بر روی آنزیم‌های اصلی متابولیسم کننده دارو CYP450 در آزمایش‌های آزمایشگاهی نشان نداده است، که نشان می دهد با سایر داروها تداخلی ندارد و نیازی به تجویز همزمان با ریتوناویر نیست، در نتیجه عوارض جانبی ناشی از تداخل دارویی را دور می زند.
کمک قابل توجهی به این مطالعه توسط آزمایشگاه ادی آرنولد در مرکز بیوتکنولوژی و پزشکی پیشرفته راتگرز (CABM) انجام شد، که ساختارهای کریستالی اشعه ایکس PLpro-critical را برای طراحی دارویی مبتنی بر ساختار ارائه کرد.
دکتر وانگ گفت: "حرکت دارو به سمت آزمایشات انسانی با موانع قابل توجهی مواجه است، در درجه اول بودجه. ما تخمین می زنیم که مرحله بعدی "ده ها میلیون دلار" فراتر از آنچه آزمایشگاه های دانشگاهی معمولا می توانند تامین کنند، هزینه خواهد داشت که این اساساً فراتر از آن چیزی است که ما می توانیم در دانشگاه انجام دهیم."
تیم او به دنبال همکاری با شرکت های دارویی یا سازمان های غیرانتفاعی برای پیشبرد این ترکیب از طریق مطالعات پیش بالینی مورد نیاز و در نهایت به برنامه‌های کاربردی سازمان غذا و دارو است.
دکتر وانگ گفت: تولید این دارو زمانی انجام شد که COVID-19 همچنان در حال تکامل است، از جمله انواع مقاوم به درمان‌های موجود. داشتن گزینه های درمانی متعدد برای آمادگی در برابر یک بیماری همه گیر، حیاتی است. حتی اگر داروی جدید فوراً تجاری سازی نشود، تکمیل آزمایشات بالینی در مراحل اولیه به معنای کاهش زمان تأیید درمان در صورت تکامل SARS-CoV-2 و ایجاد اپیدمی یا همه گیری دیگر است.
متدولوژی توسعه یافته توسط این تیم تحقیقاتی به طور گسترده برای سایر بیماری های عفونی فراتر ازCOVID-19 قابل استفاده است. آزمایشگاه دکتر وانگ در توسعه داروهای ضد ویروسی علیه ویروس‌های تنفسی متعدد، از جمله آنفولانزا و انتروویروس‌ها تخصص دارد.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250403/Rutgers-researchers-develop-promising-new-oral-antiviral-for-COVID-19.aspx